Polaroidman
Een kwartier doet geen recht aan welke tentoonstelling dan ook, maar zeker ook deze niet: Polaroidman van Wilfried de Jong in galerie Weisbard. Normaal gesproken neem ik redelijk de tijd om de diepte in te gaan wanneer ik mijn indrukken van een tentoonstelling deel. Deze keer blijft het bij een impressionistische weerslag, daar ik mijn zoontje maar niet in slaap kreeg en daardoor pas krap anderhalf uur voor de voorstelling, waar ik geen kaartje meer voor kon bemachtigen, naar Rotterdam snelde om daar hopelijk voor aanvang ten minste de expositie nog te kunnen bekijken.
Kwart voor vier was ik in Rotterdam, aan de deur hing een bordje. De galerie was gesloten. Ik gaf de deur toch een zetje en ze ging open. Ik scande de blikken, even kijken of iemand me weer naar buiten stuurt. Ik had een Frans petje op en een zonnebril, wellicht zag ik er zo artistiek uit dat men vermoedde dat ik erbij hoorde. Waarschijnlijker is dat ze me aankeken omdat ze nu eenmaal per toeval bij de entree stonden. Soit, ik was binnen en had nog tien minuten voor de voorstelling zou beginnen.
© Wilfried de Jong
Ik maakte snel een rondje. Citaten in het groot afgedrukt op de muur. Polaroids gemonteerd op blokjes hout waardoor ze mooi van de muur afkomen. Niet verstopt achter glas komt het materiaal van de polaroid mooi naar voren en op het hout gemonteerd kan je er ook van de zijkant nog net een beetje onderlangs kijken. Daar begint het beleven.
Even verder in de grote zaal staan de stoeltjes klaar voor de voorstelling. Ik kan er nog langs om het leeuwendeel van de tentoonstelling te bekijken. Een deel van de polaroids is hier gemonteerd op sokkels van ijzerdraad waardoor het de allure aanneemt van een sculptuur en het je ontvangt als een stapel op de grond uiteengevallen polaroids.
Abstracte kleuren afgewisseld met picturalisme. Sommige polaroids komen binnen als een herinnering van iets waarvan je niet meer zeker weet of je het hebt meegemaakt of gedroomd. Voor degene die mijn huidige project volgen zal het duidelijk zijn dat dit bij mij een snaar raakt. Bij andere is het de vorm en het licht die je meenemen. Vorm is inhoud schrijft Victor Hugo. Hier merk je dat ook.
© Wilfried de Jong
Bewust van de tijd begeef ik me weer richting de uitgang waar ik stuit op een mevrouw. “Jou heb ik volgens mij nog niet gehad.” Of ik mijn kaartje kon laten zien. Ik vrees dat mijn bezoek er op zit maar ik mag blijven en er wordt zelfs een extra stoel voor me gehaald. Achteraf kan ik nog een drankje halen. Een bijzonzder hartelijk en warm ontvangst. Ik kan aanschuiven. Hugo Borst introduceert Theo Maassen, die voor de podcast “Ervaring voor beginners” in gesprek gaat met De Jong.
Met de humor van Maassen is het ijs snel gebroken. Er volgt een openhartig gesprek over de weg die De Jong bewandelde om via sociaal werk, theater, televisie en schrijverschap uit te komen bij de fotografie en over de onzekerheid die ondanks het succes, na al die jaren niet is verdwenen. Wat als het niet goed genoeg is? Wat als mensen het niet mooi vinden?
Wieringa had het in Zomergasten een paar weken geleden over “do something”, ga iets doen. De Jong maakt hier een waardevolle toevoeging: ga het ondanks je onzekerheid doen. David Bowie zei het natuurlijk ook in andere woorden: ga daar staan waar het net niet comfortabel is.
Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat deze benadering wonderen doet. Ik was vroeger bang van de telefoon. Ik durfde niet op te nemen en ook niet te bellen. Wat als de persoon aan de andere kant van de lijn boos is? Ik ben na mijn afstuderen direct bij een telemarketingbedrijf gaan werken. Dat ze me aannamen mag een wonder heten maar binnen drie maanden was ik van mijn telefoonangst verlost.
Het mooiste vond ik het citaat over de autoritjes met zijn vader en de vergelijking van de voorruit met een filmscherm. Gewaagd ook. De zin die ik over de autoritjes met mijn vader schreef, schrapte ik voor mijn boek naar de drukker ging. Tijdens de podcast zegt De Jong iets over het zoeken naar schoonheid en het belang ervan in een wereld die niet zo fraai is. Hier komen voor mij Albert Camus en Victor Hugo samen; het zoeken naar zingeving en het nut van schoonheid. De Jong combineert in deze expositie mooi met openhartig, een sterke combinatie waarvan ik mij afvraag of er iets beters bestaat.
Ik heb het ongetwijfeld eerder gemeld maar herhaal het hier nog maar eens omdat het in dit geval extra van toepassing is; de wereld wordt ons op school gepresenteerd als een instituut. Als je het boek uit hebt en een voldoende hebt gehaald, dan weet je hoe de wereld in elkaar zit. Ik kwam er pas veel later achter dat dat niet waar is. Tegen de tijd dat je je cijfer hebt gehaald is de tijd er met de waarheid vandoor gegaan. Joegoslavië bestaat niet meer, en straks de noordpool ook niet meer.
En zo is dat ook voor musea. Instituten met hun vaste collecties. De canon bevroren achter vier muren. Maar de tentoonstellingen die worden georganiseerd zijn evenementen. Once in a lifetime opportunities, niet om een in beton gegoten waarheid te aanschouwen, maar om een visueel, intellectueel en emotioneel spektakelstuk te ervaren. In deze samenstelling, met deze mensen, op deze dag, gebeurt het niet nog een keer. De Jong en Weisbard gaan hierin nog een stap verder, met een aantal muzikale avonden met Peter Buwalda, Merel Vercammen, Maarten Hogenhuis en Tim Knol, waarin het beleven verder wordt doorgetrokken. Loop ze niet mis, dit maak je waarschijnlijk niet nog eens mee!